Türk Uçak Sanayii Niye Baltalandı?

tayyareci_vecihi_hurkusu_1-680x350Ben size uçak sanayiimizin başına gelenleri birbir anlatacak değilim. Sadece bu konuya giriş yapacak ve gerisini tarihçilerimize bırakacağım. Çünkü o benim işim değil. Yakın tarihimizi yazmak da benim işim değil.

Son iki, üç asrımızı iğne ile kazmaya çalışıyor ve tarihçilerimize soyut değil somut malzemeler sunmaya gayret ediyoruz. İşte benim işim bu!

Bugün dünyanın sayılı uçak sanayilerinin arasında olacak iken, yokedilen uçak sanayiimizin üzerine bir iki söz edeceğiz. Bu konunun da diğerlerinde olduğu gibi gün yüzüne çıkmasını istiyoruz.

nuri_demirag-2“Marshall yardımı dümeniyle, Amerika’nın yaptığı askeri yardımın niteliği de manidardı. Türkiyeye verilen askeri yardımın büyük bölümü 2. Dünya Savası’nda kullanılmış, kullanım süresi dolmuş, hasarlı ve ABD’nin artık kullanmadığı silah ve malzemeydi.

Türkiye’nin uçak sanayinin yakın yıllara kadar geride kalması tökezlemesi, yabancı uçaklara muhtaç hale getirilmesinin arka planında İsmet Paşa-CHP iktidarı vardır.

Yardım geliyor dümeniyle, uçak sanayi baltalandı. Atatürk’ün duyarlılığı ile kurulan Türk Uçak fabrikaları, İsmet Paşa (CHP) iktidarında kapatıldı. THK Etimesgut Uçak Fabrikası traktör Fabrikası oldu. THK Uçak Motoru Fabrikası, Tekstil Makineleri Fabrikası’na dönüştürüldü. İlk Türk uçağını imal eden, Türk Sivil Havacılık Okulu’nun kurucusu, ilk sivil uçaklarımızın imalatçısı, Vecihi Hürkuş komedi filmlerine malzeme yaptırıldı. Merhum Vecihi Hürkuş, ilk Türk uçağını imal etmiş, uçurmuştu.

Takdir yerine ceza almıştı. Almanya’ya Weimar Mühendislik Mehtebi’ni bitirerek, Türkiye’ye dönen Vecihi Hürkuş “2 yılda mühendis olunmaz” denilerek tayyare mühendisliği ruhsatı alamadı.

Havayolu kargoculuğunu başlatmak istese de uçakları sabote edilince uçuşlarını gerçekleştirememişti. Sivaslı merhum işadamı Nuri Demirağ’ın uçak fabrikası ve havacılık okulu darmadağın edilmişti.vecihi-hurkus1

Türk Hava Kurumu sipariş vermişti. İmalat devam ederken uçakların alım sözleşmesi feshedildi. Çünkü (1945 yılı) çok partili sisteme geçilirken, Milli Kalkınma Partisi isimli ilk muhalefet partisini kurmuştu.

İsmet İnönü ve çevresi endişelenmişti. Tüm işlerine engel olundu.” diyor gazeteci Bülent Erandıç.

Ve şöyle devam ediyor:

“Brezilya uçak fabrikalarını Türkiye ile aynı tarihte kurmuştu. Hedeflerimiz aynıydı. Türkiye’nin gözü, Marshall yardımıyla gönderilen uçaklar ve motorlarla boyandı. İngiliz-Amerikan yardımlarının büyüsüne kapılıp, uçak fabrikalarının kapısına kilit vuruldu.
Brezilya ise azmetti. Küçük bir atölyeden 12 bin çalışanıyla dev uçak fabrikasına geçti.”

nuri-demirag-1Yukarıda dediğim gibi bu konunun da tarihçilerimiz tarafından enine boyuna incelenmesi arzumuzdur. İş onlara ait. Biz sadece tarihe not düşeriz.

İhaneti bütün çıplaklığı ile tarihçiler ortaya koyacaklar. Hainleri, ihanetin nedenlerini ve bu ihanetten nemalananları da bulup sahnenin önüne çıkaracaklardır. Bir de ihanetin bu ülkeye maliyetini hesap ederlerse daha iyi olur.

Muhammed Mücahid Okcu